شیمی
در مورد پاره ای از
عناصر بیشتر بدانیم.
جیوه (Hg )
بیشترین معادن جیوه دنیا در اسپانیا و ایتالیا است مهمترین سنگ معدن
آن سولفید جیوه است و با گوگرد و هالوژن ها ترکیب می شود. براسیدها به جز نیتریک
اسید بی اثر است. جیوه و ترکیبات آن توسط بلعیدن، تنفس و پوست جذب بدن می شوند. ماکزیمم مقدار مجاز بخار جیوه در هوای محیط کار 1 میلی گرم در متر
مکعب و در ادرار 3 میلی گرم در لیتر است. کلیه ها نقش مهمی در دفع جیوه از راه
ادرار دارند و بیشترین محل تجمع جیوه در بدن کلیه ها می باشد.
آهن (Fe )
جهت تهیه ی آهن از سنگ معدن آن (بیشتر هماتیتFe2O3 ) این ترکیب را با گاز مونواکسید کربن (CO) در کوره ای بلند کاهش می دهند آهن حاصل به صورت چدن مذاب به پایین
کوره سرازیر می شود که دارای ناخالصی هایی همچون کربن سیلسیم- منگنز- گوگرد- فسفر
می باشد و به همین دلیل شکننده و نامرغوب است در مرحله ی بعد بخش اعظم آن را به
همین دلیل به فولاد تبدیل می کنند در تهیه ی چدن به فولاد بخش اعظم ناخالصی های
نافلزی آن را حذف می کنند (از طریق اکسایش) و مقدار کربن در فولادهای معمولی به
حداکثر 35/1% می رسد.
وجود اندکی کربن در ساختار بلوری آهن مطلوب است هرگاه همه ی کربن چدن
بسوزد آهن بسیار خالص پدید می آید که نقره ای رنگ و نرم است و به سرعت زنگ می زند (مورد استفاده مثلاً برای توری پنجره) اگر به جای بخشی از کربن فلزهای
دیگری مثل کروم- منگنز- نیکل و .... بیفزایند. فولادهای مرغوب با ویژگی های
مورد نظر تهیه می شود مثلاً فولاد زنگ نزن معمولی 14 تا 18% کروم و 7 تا 9% نیکل
دارد.
مس (Cu )
سنگ معدن مس را مثلاً سولفید مس (زیرا مس دارای سنگ معدن های متنوع می باشد) که عیار مس در آن در همه
جای جهان خیلی کم حدود 1% است. با روش هایی تغلیظ می کنند طوری که عیار مس در آن
سرانجام به 32% برسد. (در ایران) ناخالصی های موجود در سنگ معدن را در این مرحله
به شکل سرباره از آن جدا می کنند. باقیمانده مات مس نامیده می شود. پس از آن
سولفید مس را اکسید می کنند تا فلز آزاد مس با عیار بالا حدود 99% به صورت مذاب از
آن خارج شود وجود ناخالصی در مس باعث کاهش رسانایی آن می شود برای هرچه بالاتر
بودن عیار مس و خالص سازی آن در پالایش الکتروشیمیایی مس، مس ناخالص را آند و مس
خالص را کاتد قرار می دهند در الکترولیتی از سولفوریک اسید رقیق به تدریح آند لاغر
و کاتد چاق می شود و عیار مس بدست آمده تا حدود 99/99% بالا می رود.