کلاس 106

تحقیقات  نشان داده است که یکی از مهم ترین اشکالات املایـی اشکالات رسم الخط  فارسـی اسـت که  نـقش عمده ای در افت تحصیلی فراگـیران در خواندن و نوشـتن به ویژه درس املا دارد. ( روش تدریس زبان فارسی، بهمن زندی،ص71) اشکالات موجود درزبان فارسی را می توان به چهار گروه تقسیم کرد و مورد بحث قرار داد:

1 –  در نظام نوشتاری فارسی برخی آواهای زبان  دارای بیش از یک نشـانه ی خطی هستند که همـین نکـته  باعث می شود فراگیرانی که تمرین کافی ندارند در نوشتن املا دچار اشتباهات ریادی شوند. آواهای چند نشانه ای عباتند از:

)   الف،ع،همزه)? ( ه،ح  ) h(  ق،غ  )q   )  ت،ط)T  (  س،ث،ص) s  )  ز،ذ،ض،ظ  )z

2 –  درنظام نوشتاری فارسی ، برخی نشانه های خطی برای نمایش بیش از یک آوا به کار می روند کـه این موضوع باعث اشتباهات زیادی از سوی دانش آموزان در درس املا می شود.نشانه های حرفی چند آوایـی عبارتند از: الف، واو، ی و دو حرفگونه  هه. مثلاَ، «الف» به صورت همزه مثل انسان وبه صورت مصوت بلند ا مثل کار؛ «واو»به صورت:                                                         «ی» به صورت زیر  مثل درو   ow         خورشید  مثلo      مثل نور u          مثل وارد  v

مثل عیسی                            «ه» به صورت زیر   a’           دی مثل ey        مثل میز  i         مثل یاد  y

مثل دانه و دره   e       مثل به(نام میوه) و کوه h

3 – درنظام نوشتاری فارسی ، برخی آواهای زبان در بیشتر موارد فاقد نـشانه ی حرفی هسـتند کــه این نکته موجــب بــروز اشکالات املایی می گردد.آواهای بدون نشانه ی حرفی عبارتند از: ــَ (فتحه) ــِ (کسره) ــُ (ضمه)  مثل گُل و گِل.

4 – در نظام نوشتاری فارسی در برخی کلمات ممکن است نشــانه های حرفی وجود داشـته باشــند که ما بازای آوایی ندارند؛ مانند : خواستن، خواندن، خواهر و خویش.

قواعد رسم الخط زبان نوشتاری فارسی:

مطابق مصوبات سازمان پژوهش و برنامه ریزی وزارت آموزش و پرورش مهم ترین نکات مـطروحه درباره ی رســم الخط زبان فارسی به قرار زیر است:

1 – واژه هایی که شکل واحدی دارند مانند «کتاب» به همان صورتی که مــورد توافق عمــومی فارسی زبانان اسـت نوشـته می شوند.

2 – در مورد انتخاب واژه هایی که دو یــا چند شکل رایج دارند یا می توانند داشـته باشند؛ مانند حوله / هوله، زغال / ذغال،

می روم / میروم،  لباس ها / لباسها،  زبان شناســی / زبانشناســی،  املا / املاء،  این کـه / اینکـه  و...  ملاک هــای زیـر در نـظر گرفته شده اند:

الف) انتخاب احسن، گزینش بهیـنه ای است که «سهولت امر آموزش» را تأمین کند. توضـیح آن که هرگاه شکــل مکتوب یک واژه تغییر نکند یا بندرت تغییر یابد، دانش آموز آن واژه را بهتر فرا می گیرد و شکل پذیرفته شده را سریعترو صحیح تر می نویسد. مثلاً، واژه ی «روح» اگر همه جا به همین شکـل باشد ( به روح، آن روح، ای روح، روح بخش، روح نواز، روح ها و ... ) دانش آموز، هـم در خواندن و هـم در نوشـتن (بویژه املا) سرعـت عمل بیشـتری خواهد داشـت و طبـیعی اسـت که مسایل و نکات دستوری ومعنا شناختی آن ها را نیز بهتر می فهـمد. ولی اگر نوشته شود ( بروح، آنروح، ایروح، روحبخش، روحنواز، روحها و ... ) آشکار است که استقلال شکل مکتوب واژه ی «روح» متزلزل می شود و در نتیجه aزشی یاد شده بخوبی تأمین نخواهد شد.

ب) انتخاب احسن یک صورت کلمه به معنی نفی گونه های مکتوب دیگـر آن کلمه نیست. مثلاً اگر املای واژه ی «هیئت» بر «هیأت» ترجـیح داده شده است به معـنی غلط بودن شکـل دوم نـیست، اما این معنا را می رسـاند که بهـتر است دانـش آموزان همه با صورت های مصوب آشنا شوند و آن ها را به کار گیرند تا به طور طبیعی و دراز مـدت همه ی آنان و نسل های بعـدی به یک رسم الخط  واحد عادت کنند.

ج) بخش عمده ی شیوه ی رسم الخط مصوب بر «جدانویســی» تکیه دارد و در تقابل پیوسته نویسی واژه هــای مشتق، مرکب، و مشتق مرکب، به جدا نویســـی سفارش شده است. مثلاً واژه های (جوان تر، کتاب ها، بی سـواد، فرهنگ نامه، گفت و گو و... ) بر شیوه ی دیگر املای این واژه ها، یعنی (جوانتر، کتابها، بیسواد، فرهنگنامه، گفتگو) اولویت دارند.

 نوشته شده توسط مرضیه رمضانپور و منا مهدی